Rzymskie mozaiki pod stopami, grobowce wykute w skale i morze, z którego podobno wyłoniła się bogini miłości. Wszystko to czeka na Ciebie w zasięgu krótkiego spaceru.
Pafos to miasto, w którym historia sięgająca czasów starożytnych spotyka się z nadmorskim położeniem i leniwym, śródziemnomorskim rytmem dnia. Leży na zachodnim wybrzeżu Cypru i kusi niską zabudową oraz słońcem przez większą część roku. Jego zabytki od 1980 roku znajdują się na Liście Światowego Dziedzictwa UNESCO. Jeśli szukasz odpowiedzi na pytanie, jakie są największe atrakcje Pafos, jesteś w dobrym miejscu. W tym artykule znajdziesz najważniejsze atrakcje miasta, ciekawe miejsca w okolicy, w tym plaże, a także praktyczne wskazówki, które ułatwią Ci zwiedzanie.
Hotele w Pafos
💰 Axiothea Hotel – Kameralny obiekt w centrum z tarasem widokowym na miasto i morze.
🏨 Kefalos Beach Tourist Village – Kompleks przy plaży w Kato Pafos, z basenami, idealny dla rodzin.
💎 Almyra – Pięciogwiazdkowy hotel przy morzu, kilka minut od portu i zamku.
Atrakcje Pafos – od czego zacząć?
Zanim ruszysz w teren, poznaj układ miasta. Pafos dzieli się na dwie części. Nadmorskie Kato Pafos (tłum. Dolne Pafos) to dzielnica portu, hoteli, promenady i stanowisk archeologicznych. To tu skupia się większość atrakcji. Wyżej położona Ktima, czyli centrum Pafos, to dzielnica urzędów, targu miejskiego i zabudowy starego miasta.
W starożytności Pafos było stolicą Cypru. W czasach hellenistycznych i rzymskich to właśnie tutaj rezydowali namiestnicy wyspy, a miasto nosiło nazwę Nea Pafos (tłum. Nowe Pafos). Odróżniało ją to od Starego Pafos, czyli sanktuarium Afrodyty położonego kilkanaście kilometrów na wschód. Po serii trzęsień ziemi w IV wieku n.e. miasto odbudowano, ale stolica została przeniesiona do Salaminy na wschodzie wyspy. Ruiny antycznej metropolii leżą dziś tuż obok portu, praktycznie w obrębie współczesnego miasta.
Park Archeologiczny Nea Pafos
Park Archeologiczny Nea Pafos to bez wątpienia największa atrakcja miasta. To także jedno z najważniejszych stanowisk archeologicznych we wschodniej części Morza Śródziemnego. Rozległy teren w zachodniej części Kato Pafos kryje ruiny rzymskich willi, agory, fortów i świątyń, a przede wszystkim imponujące mozaiki podłogowe, które przyciągają miłośników historii z całego świata. Najstarsze fragmenty zabudowy pochodzą z czasów hellenistycznych, a najcenniejsze mozaiki powstały w czasach rzymskich, między II a IV wiekiem n.e.
CIEKAWOSTKA: W parku archeologicznym od dekad prowadzą badania polscy naukowcy. Archeolodzy z Uniwersytetu Warszawskiego odkryli tu m.in. Dom Aiona, a zespół z Uniwersytetu Jagiellońskiego od lat prowadzi prace wykopaliskowe na terenie antycznej agory. Kolejne sezony prac wykopaliskowych wciąż przynoszą nowe znaleziska.
Dom Dionizosa
Dom Dionizosa to miejsce, które na większości odwiedzających robi największe wrażenie. Ta okazała rzymska willa zajmuje około 2000 m², z czego ponad 500 m² pokrywają mozaiki przedstawiające sceny mitologiczne, polowania i winobranie. Mozaiki odkrył przypadkiem rolnik orzący pole w 1962 roku. Szybko okazało się, że to jedno z najcenniejszych znalezisk na wyspie.
Dom Tezeusza, Dom Aiona i Dom Orfeusza
Dom Tezeusza był prawdopodobnie rezydencją rzymskiego namiestnika. Najsłynniejsza mozaika przedstawia walkę Tezeusza z Minotaurem. Tuż obok znajdziesz Dom Aiona z mozaiką z IV wieku, która robi ogromne wrażenie bogactwem detali i kolorów. Nie pomijaj też Domu Orfeusza. Na jego mozaice mityczny muzyk gra na lirze, otoczony przez zwierzęta.
Antyczny teatr, latarnia morska i Saranta Kolones
W parku zobaczysz także antyczny teatr (Odeon) z II wieku n.e., gdzie latem wciąż odbywają się koncerty i spektakle. Nad całym terenem góruje biała latarnia morska. Została wybudowana w 1888 roku za czasów brytyjskich i jest jednym z najlepszych punktów widokowych w okolicy. Po drodze zajrzyj do ruin bizantyjskiej twierdzy Saranta Kolones (tłum. Czterdzieści Kolumn).
Czas zwiedzania to minimum 2-3 godziny. Zabierz nakrycie głowy i wodę, bo na terenie jest niewiele cienia. Bilet normalny najlepiej zarezerwować online z wyprzedzeniem. Przed wyjazdem sprawdź aktualne ceny i godziny otwarcia, bo mogą się zmieniać w zależności od sezonu.
Grobowce Królewskie w Pafos
Grobowce Królewskie leżą w północnej części miasta, około 2 km od portu, tuż przy morzu. Mimo nazwy nie chowano tu królów. To nekropolia z IV wieku p.n.e., w której spoczywali zamożni mieszkańcy i wysocy urzędnicy. Nazwa wzięła się od okazałości grobowców. Na rozległym terenie znajdziesz około 100 grobów wykutych w litej skale. Najbardziej imponujące z nich mają dziedzińce otoczone doryckimi kolumnami i przypominają podziemne domy.
To stanowisko archeologiczne jest częścią obiektu wpisanego na listę UNESCO. Przyjdź tutaj wcześnie rano albo późnym popołudniem – w środku dnia słońce potrafi dać się we znaki, a zejście do grobowców wymaga pokonania kamiennych schodów.
Zamek, port i promenada w Pafos
Zamek w Pafos to symbol miasta i punkt, od którego zaczyna się niemal każde zwiedzanie. Pierwotnie stał tu bizantyjski fort strzegący portu. Krzyżowcy z dynastii Lusignan zbudowali w tym miejscu twierdzę, którą Wenecjanie zburzyli w 1570 roku, by nie wpadła w ręce wroga. Obecny zamek w Pafos to dzieło Turków osmańskich, którzy odbudowali go pod koniec XVI wieku. Wejdź na dach – rozciąga się stąd piękny widok na port i wybrzeże.
Sam port to najprzyjemniejsze miejsce na wieczorny spacer. Wzdłuż nabrzeża ciągną się liczne restauracje, kawiarnie i bary, a przy kei cumują łodzie wycieczkowe. Spacer promenadą o zachodzie słońca to obowiązkowy punkt pobytu.
Kościół Agia Kyriaki i Filar św. Pawła
Kościół Agia Kyriaki Chrysopolitissa to kamienna świątynia wzniesiona na ruinach ogromnej wczesnochrześcijańskiej bazyliki z IV wieku. Wokół niej zobaczysz fragmenty dawnych kolumn i mozaik, a także tzw. Filar św. Pawła. Według tradycji apostoł miał być przy nim biczowany podczas swojej misji na Cyprze. Wstęp jest bezpłatny.
Kilka minut spacerem stąd znajdziesz katakumby Agia Solomoni. Zejdź po schodach pod ziemię, a trafisz na niewielką kaplicę wykutą w skale ze śladami dawnych fresków. Przed wejściem rośnie drzewo obwieszone kolorowymi chustami, zostawianymi przez pielgrzymów w intencji uzdrowienia.
Centrum Pafos i Stare Miasto
Centrum Pafos, czyli górna dzielnica Ktima, pokazuje zupełnie inne oblicze niż nadmorskie Kato Pafos. To tu toczy się codzienne życie dzisiejszego miasta. W samym centrum znajdziesz zadaszony Targ Miejski, plac Kennedy’ego, neoklasycystyczne budynki z czasów brytyjskich oraz ogrody miejskie. Uliczki starego miasta kryją lokalne kawiarnie, sklepiki z rękodziełem i tradycyjne kamienne domy.
Zajrzyj też do dzielnicy Mouttalos. Przez stulecia mieszkali tu Turcy cypryjscy, którzy opuścili ją po inwazji tureckiej w 1974 roku i podziale wyspy. Dziś odnowione zaułki przyciągają spokojną atmosferą i małymi tawernami. Górną część miasta dobrze odwiedzić przed południem, a potem zejść lub zjechać do Kato Pafos na plażę i zachód słońca.
Ciekawe miejsca w okolicach Pafos
Pafos to świetna baza wypadowa. Największe atrakcje regionu znajdziesz w promieniu godziny jazdy, a do wielu z nich dojedziesz autobusem. Jeśli chcesz mieć pełną swobodę, rozważ wynajem samochodu. Na zachodnim wybrzeżu Cypru to najwygodniejszy sposób, by dotrzeć do dzikich plaż i punktów widokowych.
Skała Afrodyty i Stare Pafos
Skała Afrodyty, czyli Petra tou Romiou (tłum. Skała Greka), leży około 25 km na wschód od miasta. Według mitologii greckiej to właśnie tu z morskiej piany narodziła się bogini miłości. Samotną skałę wyrastającą z turkusowej wody i kamienistą plażę wokół niej najpiękniej podziwiać o zachodzie słońca. Z parkingu po drugiej stronie drogi prowadzi przejście podziemne.
Po drodze zatrzymaj się w wiosce Kouklia. Znajduje się tu Palepafos (tłum. Stare Pafos), czyli ruiny sanktuarium Afrodyty, jednego z najważniejszych miejsc kultu w starożytnym świecie. Legenda o bogini zrodzonej z morskiej piany była tu żywa przez ponad tysiąc lat.
Zatoka Coral Bay
Coral Bay to piękna, piaszczysta zatoka około 12 km na północ od Pafos. Cieszy się szczególną popularnością wśród rodzin z dziećmi, bo zejście do wody jest łagodne. Wokół czekają bary, wypożyczalnie leżaków i sporty wodne. Dojedziesz tu bezpośrednio autobusem miejskim.
Półwysep Akamas, Błękitna Laguna i Łaźnie Afrodyty
Półwysep Akamas, chroniony jako obszar Natura 2000 i nazywany przez wielu parkiem narodowym, to raj dla miłośników natury. Czekają tu dziewicze szlaki piesze, malownicze klify i pustynne zatoczki. Najsłynniejsza z nich to Błękitna Laguna z krystalicznie czystą wodą, idealną do pływania i snurkowania. Dopłyniesz tu łodzią z Latchi lub dojedziesz terenowym autem. Na skraju półwyspu leżą też Łaźnie Afrodyty, niewielka grota ze źródłem, w którym według legendy kąpała się bogini.
Park wodny
Jeśli podróżujesz z dziećmi, zaplanuj dzień w parku wodnym Aphrodite Waterpark w Geroskipou, kilka kilometrów na wschód od centrum. Zjeżdżalnie, leniwa rzeka i baseny to świetna odskocznia od zabytków w upalny dzień.
Plaże w Pafos
Miejskie plaże w Pafos są przyzwoite, choć nie najpiękniejsze na wyspie. Jeśli marzysz o bajecznym piasku, lepiej wybrać się do Coral Bay. W samym mieście znajdziesz jednak kilka dobrych miejsc do kąpieli:
- Vrisoudia II, Venus Beach i Rikkos Beach – piaszczyste plaże w Kato Pafos, z leżakami i barami.
- Pachyammos – popularna plaża w pobliżu hoteli, z dobrą infrastrukturą.
- Lighthouse Beach – piaszczysty brzeg pod latarnią morską, ale z kamienistym zejściem do morza. Przydadzą się buty do wody.
Pamiętaj, że zachodnie wybrzeże bywa bardziej wietrzne niż wschodnie. Fale zdarzają się tu więc częściej niż np. w Ayia Napie.
Komunikacja miejska w Pafos
Komunikacja miejska w Pafos działa sprawnie i jest tania. Autobusy kursują regularnie, ale nie całą dobę. Późnym wieczorem kursy stają się rzadsze, a po 21:00 obowiązuje droższa taryfa nocna. Z lotniska do miasta dojedziesz liniami 612 (do portu w Kato Pafos) i 613 (do centrum). Główne węzły to dworzec autobusowy Karavella w górnej części miasta oraz przystanek przy porcie w Kato Pafos.
Bilety jednorazowe i dzienne kupisz u kierowcy. Jeśli planujesz kilka przejazdów, bilet dzienny szybko się opłaci. Dzieci do 5. roku życia podróżują bezpłatnie, a dzieci w wieku 6-12 lat mają 50% zniżki. Między Kato Pafos a centrum najwygodniej przemieścić się autobusem miejskim, a większość atrakcji w dolnej części miasta obejdziesz pieszo.
Kiedy jechać do Pafos?
Pafos jest słoneczne od wiosny do jesieni. Lata są upalne – w lipcu i sierpniu temperatury regularnie przekraczają 30°C, a w najgorętsze dni morska bryza przynosi niewielką ulgę. Zimy są łagodne, choć średnie temperatury spadają wtedy poniżej 15°C, a noce bywają chłodne. Opady deszczu występują głównie od grudnia do marca.
Najlepszy czas na zwiedzanie Pafos to kwiecień-czerwiec oraz wrzesień-październik. Jest ciepło, morze nadaje się do kąpieli, a chodzenie po stanowiskach archeologicznych w pełnym słońcu nie jest męczarnią.
Gdzie zjeść w Pafos?
W porcie i wzdłuż promenady znajdziesz liczne restauracje z rybami, owocami morza i widokiem na wodę. Kato Pafos oferuje też mnóstwo lokali gastronomicznych dla każdego budżetu, choć przy głównym deptaku ceny bywają wyższe. Po bardziej lokalną kuchnię wybierz się do górnej części miasta. Działa tam m.in. tawerna Promitheas Mouttalos, znana z tradycyjnego cypryjskiego meze, czyli uczty złożonej z wielu małych dań podawanych po kolei.
WARTO WIEDZIEĆ: Woda z kranu w Pafos jest uzdatniana, ale ma wyczuwalny smak i dużą twardość. Do picia lepiej kupować wodę butelkowaną.
Ile czasu na zwiedzanie Pafos?
Na najważniejsze atrakcje miasta wystarczą 2 pełne dni. Pierwszy poświęć na Park Archeologiczny Nea Pafos, zamek i port, a drugi na Grobowce Królewskie, Agia Kyriaki i centrum miasta. Jeśli masz 3-4 dni, dołóż wycieczkę na Skałę Afrodyty oraz dzień na półwyspie Akamas z Błękitną Laguną. Przy tygodniowym pobycie spokojnie zmieścisz też plażowanie w Coral Bay i dzień w parku wodnym. Szukając bazy, postaw na nocleg w Kato Pafos – będziesz mieć wtedy większość atrakcji w zasięgu spaceru.
Hotele w Pafos
Pafos ma bogatą bazę noclegową – od kameralnych hoteli w górnej części miasta po luksusowe resorty przy nadmorskiej promenadzie. Oto trzy propozycje na różne budżety.
💰 Axiothea Hotel
Prosty, rodzinnie prowadzony obiekt na wzgórzu w centrum Pafos, kilka minut spacerem od ogrodów miejskich, targu i starego miasta. Największym atutem jest taras z panoramicznym widokiem na miasto i morze, idealny na poranną kawę lub drinka o zachodzie słońca. Pokoje są skromne, ale czyste, a w cenie często jest śniadanie. To dobra opcja, jeśli liczysz każde euro i wolisz lokalny klimat od turystycznego deptaka.
🏨 Kefalos Beach Tourist Village
Kompleks wakacyjny położony tuż przy plaży w Kato Pafos, w połowie drogi między latarnią morską a Grobowcami Królewskimi. Oba zabytki możesz więc zwiedzić pieszo, a do portu dojdziesz nadmorską promenadą. Przestronne apartamenty z własnymi tarasami otaczają zielone ogrody. Do dyspozycji masz kryty i odkryty basen, korty tenisowe, saunę oraz restaurację z bufetem i kartą dań. To dobry wybór, jeśli szukasz wygodnej bazy przy morzu w rozsądnej cenie, zwłaszcza gdy podróżujesz z dziećmi.
💎 Almyra
Elegancki pięciogwiazdkowy hotel położony tuż przy morzu w Kato Pafos, zaledwie kilka minut spacerem od portu, zamku i parku archeologicznego. Minimalistyczne, jasne wnętrza, kilka basenów, ogrody schodzące niemal do wody i świetne restauracje tworzą przestrzeń do prawdziwego odpoczynku. Hotel słynie z przemyślanej oferty dla rodzin, ale ma też strefy przeznaczone tylko dla dorosłych. To wybór dla Ciebie, jeśli chcesz połączyć luksus z bliskością największych zabytków.
