Barokowe pałace, kilometry arkad i filiżanka kawy z gorącą czekoladą. To miasto potrafi zaskoczyć nawet tych, którzy znają Włochy na pamięć.
Turyn, czyli po włosku Torino, to stolica Piemontu i miasto, które przez lata żyło w cieniu Mediolanu. Niesłusznie. Znajdziesz tu jedno z najważniejszych muzeów egipskich na świecie, królewskie rezydencje dynastii sabaudzkiej, legendarną kawiarnianą tradycję i widok na ośnieżone Alpy prosto z centrum. Historyczne centrum jest kompaktowe, a większość atrakcji leży kilka minut od siebie, więc do zwiedzania miasta wystarczą wygodne buty.
W tym artykule znajdziesz gotowy plan na dwa dni, listę miejsc, które warto zobaczyć w Turynie, jeśli masz więcej czasu, a także praktyczne wskazówki: jak dojechać, gdzie spać i co zjeść. Turyn w 2 dni to rozsądny wybór na pierwszy wyjazd, a dodatkowy dzień pozwoli dorzucić wycieczkę za miasto.
Hotele w Turynie
💰 Hotel Bologna - Prosty, tani hotel dwie minuty od dworca Porta Nuova.
🏨 Hotel Urbani - Klimatyczny hotel w San Salvario, blisko Parco del Valentino.
💎 Turin Palace Hotel - Luksusowy hotel ze spa naprzeciwko dworca Porta Nuova.
Gdzie jest Turyn i czy warto go zwiedzać?
Turyn leży w północno-zachodnich Włoszech, nad rzeką Pad (wł. Po), na przedgórzu Alp Zachodnich. To stolica regionu Piemont, oddalona o ok. 140 km od Mediolanu i niecałe 100 km od granicy z Francją. Miasto liczy ok. 850 tysięcy mieszkańców i jest czwartym co do wielkości ośrodkiem w kraju. Przy dobrej pogodzie z wielu miejsc zobaczysz na horyzoncie alpejskie szczyty, w tym charakterystyczną piramidę Monviso.
Czy warto? Zdecydowanie tak. Turyn ma bogatą historię: przez wieki był siedzibą dynastii sabaudzkiej, a w latach 1861-1865 pierwszą stolicą zjednoczonych Włoch. Elegancka zabudowa, szerokie aleje i kawiarnie z XIX wieku sprawiły, że miasto bywa nazywane „małym Paryżem”. Jednocześnie nie spotkasz tu takich tłumów turystów jak w Rzymie czy Wenecji. Rezydencje królewskie z Turynu i okolic trafiły w 1997 roku na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO.
Ile dni na zwiedzanie Turynu i czy 2 dni wystarczą?
Dwa pełne dni to optymalny czas, żeby zobaczyć najważniejsze zabytki i nie biegać od muzeum do muzeum. Pierwszy dzień możesz poświęcić historycznemu centrum Turynu, czyli placom, pałacom i Muzeum Egipskiemu. Drugi dzień to Mole Antonelliana, park nad Padem i świat motoryzacji. Jeden dzień wystarczy tylko na szybki spacer i jedno duże muzeum.
Jeśli masz trzy dni lub więcej, dorzuć bazylikę Superga na wzgórzu, rezydencję Venaria Reale albo wyprawę do winnic Langhe. Turyn to też dobra baza do poznawania Piemontu, bo stąd rozjeżdżają się pociągi i autobusy do najciekawszych miasteczek regionu.
Dzień 1 - Historyczne centrum Turynu
Pierwszego dnia poruszasz się w sercu Turynu, w promieniu kilkuset metrów od Piazza Castello. Zacznij wcześnie, bo najważniejsze muzea warto odwiedzić przed południem, zanim zrobi się tłoczno.
Piazza Castello i Palazzo Madama
Piazza Castello (tłum. Plac Zamkowy) to serce miasta i miejsce, w którym przez stulecia skupiała się władza. Na środku placu stoi Palazzo Madama, budowla, która najlepiej opowiada historię Turynu. Jej fundamenty sięgają czasów rzymskich, gdy w tym miejscu stała brama miejska. Później powstał tu średniowieczny zamek, a w XVIII wieku architekt Filippo Juvarra dobudował barokową fasadę z monumentalnymi schodami.
Dziś w jego wnętrzach działa Muzeum Sztuki Dawnej z kolekcją obejmującą dzieła z różnych epok, od średniowiecza po barok, a także wystawy czasowe. Koniecznie wejdź na wieżę, skąd roztacza się widok na plac i dachy centrum Turynu. Z placu widać też Teatro Regio i fasadę Pałacu Królewskiego.
Pałac Królewski i Musei Reali
Pałac Królewski w Turynie (wł. Palazzo Reale) był główną rezydencją dynastii sabaudzkiej, a w XIX wieku mieszkał tu Wiktor Emanuel II, pierwszy król zjednoczonych Włoch. Bogato zdobione sale tronowe, sufity pokryte złoceniami i kolekcje porcelany robią ogromne wrażenie. Palazzo Reale to część kompleksu Musei Reali (tłum. Muzea Królewskie), do którego należą także Zbrojownia Królewska, Biblioteka Królewska, Galeria Sabaudzka i Muzeum Archeologiczne.
Na zwiedzanie całego kompleksu zarezerwuj co najmniej 2-3 godziny. Za pałacem rozciągają się Ogrody Królewskie, idealne na chwilę odpoczynku. Bilety najlepiej kupić online z wyprzedzeniem, zwłaszcza w weekendy i w okresie świątecznym.
Katedra św. Jana Chrzciciela i Całun Turyński
Tuż obok pałacu stoi Katedra św. Jana Chrzciciela (wł. Duomo di Torino), jedyna renesansowa świątynia w mieście. Powstała pod koniec XV wieku i ma skromną, białą fasadę. Katedra słynie przede wszystkim z tego, że przechowuje Całun Turyński, płótno, na którym według tradycji odbiło się ciało Jezusa. Sam całun jest wystawiany publicznie tylko przy wyjątkowych okazjach, ale w katedrze zobaczysz jego wierną kopię i ekspozycję poświęconą relikwii.
Za ołtarzem znajduje się Cappella della Sacra Sindone (tłum. Kaplica Świętego Całunu), zaprojektowana w XVII wieku przez Guarina Guariniego. Jej niezwykła kopuła z nakładających się łuków to arcydzieło baroku. Kaplica bardzo ucierpiała w pożarze w 1997 roku i po wieloletniej renowacji została ponownie otwarta. Wchodzi się do niej w ramach trasy zwiedzania Musei Reali.
Kościół San Lorenzo
Na rogu Piazza Castello łatwo przeoczyć kościół San Lorenzo, bo z zewnątrz wygląda jak zwykła kamienica. W środku czeka jednak prawdziwy skarb: jedna z najpiękniejszych kopuł we Włoszech, również autorstwa Guariniego. Kościół był królewską kaplicą Sabaudów. Wejście jest bezpłatne, a wizyta zajmie ci kwadrans. Zadrzyj głowę i przyjrzyj się geometrii łuków, które przypominają gwiazdę.
Muzeum Egipskie
Muzeum Egipskie w Turynie (wł. Museo Egizio) to absolutny punkt obowiązkowy i jedna z największych atrakcji całego kraju. Uważa się je za drugą po Kairze kolekcję sztuki starożytnego Egiptu na świecie. Muzeum założono w 1824 roku za panowania króla Karola Feliksa, a jego siedzibą jest pałac z XVII wieku, dawne Kolegium Szlacheckie.
W zbiorach znajdują się dziesiątki tysięcy obiektów, a najważniejszych eksponatów nie da się zobaczyć w godzinę. Zobaczysz tu sarkofagi, mumie, papirusy i kompletne wyposażenie grobowca architekta Cha i jego żony Merit sprzed ok. 3,5 tysiąca lat. Codzienne przedmioty starożytnych Egipcjan, od chleba po sandały, pokazują życie sprzed tysiącleci lepiej niż jakikolwiek podręcznik. Na koniec zostaw sobie Galerię Królów, w której monumentalne posągi faraonów oświetla teraz naturalne światło.
Na zwiedzanie przeznacz minimum 3 godziny. Bilety zarezerwuj z wyprzedzeniem, bo to najczęściej odwiedzane muzeum w Turynie, a wycieczka z przewodnikiem w małej grupie pozwoli ci ominąć kolejkę i lepiej zrozumieć ekspozycję.
Piazza San Carlo
Kilka kroków od Muzeum Egipskiego otwiera się Piazza San Carlo, nazywana salonem Turynu. To jeden z najpiękniejszych placów Turynu, otoczony barokowymi arkadami i eleganckimi kawiarniami. Na środku stoi pomnik księcia Emanuela Filiberta na koniu, który mieszkańcy nazywają po piemoncku „Caval 'd Brons” (tłum. brązowy koń). Od strony Via Roma plac zamykają dwa bliźniacze kościoły: Santa Cristina i San Carlo.
Zatrzymaj się w jednej z historycznych kawiarni pod arkadami. Przed Caffè Torino szukaj wmurowanej w chodnik mosiężnej płytki z bykiem, symbolem miasta. Według tradycji stanięcie na niej piętą przynosi szczęście.
Palazzo Carignano
Palazzo Carignano zachwyca falującą fasadą z czerwonej cegły, jednym z najbardziej oryginalnych przykładów baroku we Włoszech. To tu w 1820 roku urodził się Wiktor Emanuel II, pierwszy król zjednoczonych Włoch, a w latach 1861-1865 obradował w nim pierwszy włoski parlament. Dziś w pałacu działa Narodowe Muzeum Zjednoczenia Włoch (wł. Museo Nazionale del Risorgimento Italiano), które w przystępny sposób opowiada o ważnym rozdziale historii Włoch, czyli o drodze do jednego państwa.
Wieczór na Via Po i aperitivo
Dzień zakończ spacerem Via Po, ulicą z długimi arkadami, która prowadzi od Piazza Castello nad rzekę. Turyn ma kilkanaście kilometrów zadaszonych podcieni, więc spacer jest przyjemny nawet w deszczu. Wieczorem wybierz się na aperitivo, czyli rytuał drinka z przekąskami przed kolacją. Turyn uchodzi za ojczyznę wermutu, więc zamów kieliszek lokalnego vermouth di Torino.
Dzień 2 - Mole Antonelliana, Valentino i motoryzacja
Drugi dzień to spotkanie z symbolem miasta, zielonymi brzegami Padu i fabryką, która zmieniła oblicze Turynu w XX wieku.
Mole Antonelliana i Narodowe Muzeum Kina
Mole Antonelliana to symbol Turynu, widoczny z niemal każdego miejsca w mieście. Budowla ma 167,5 metra wysokości i powstała w drugiej połowie XIX wieku według projektu Alessandra Antonellego. Pierwotnie miała być synagogą, ale gmina żydowska zrezygnowała z niej jeszcze w trakcie budowy, a ukończona została pod koniec XIX wieku, w 1889 roku. Na monetach euro wybijanych we Włoszech to właśnie Mole zdobi dwucentówkę.
W środku działa Narodowe Muzeum Kina (wł. Museo Nazionale del Cinema), jedno z najciekawszych muzeów kinematografii w Europie. Multimedialne prezentacje, plakaty, kostiumy i dawne urządzenia optyczne pokazują historię filmu od teatru cieni po efekty specjalne. Główna sala z leżakami, na których oglądasz filmy wyświetlane pod kopułą, to jedno z najbardziej klimatycznych miejsc w Turynie.
Największą atrakcją jest jednak przeszklona winda panoramiczna, która w ok. minutę wjeżdża na taras widokowy na wysokości 85 metrów. Z góry zobaczysz całe miasto, a przy dobrej pogodzie także łańcuch Alp. Bilety na windę rozchodzą się szybko, więc zarezerwuj konkretną godzinę, najlepiej na rano.
Quadrilatero Romano i targ Porta Palazzo
Po zejściu z Mole Antonelliana przejdź do Quadrilatero Romano (tłum. Czworobok Rzymski), najstarszej dzielnicy miasta z wąskimi uliczkami, które zachowały układ rzymskiego obozu. Tuż obok stoją Porte Palatine (tłum. Bramy Palatyńskie), czyli dobrze zachowana brama z czasów rzymskich. To dobra okolica na lunch w małej osterii.
Kilka minut dalej zaczyna się Porta Palazzo, jeden z największych targów pod gołym niebem w Europie. Między straganami z serami, owocami i przyprawami poczujesz codzienne życie Turynu. Najlepiej przyjść przed południem, bo w sobotę targ jest największy.
Piazza Vittorio Veneto i Gran Madre di Dio
Piazza Vittorio Veneto to ogromny plac nad Padem, jeden z największych w Europie otoczonych arkadami. Wieczorem zamienia się w centrum nocnego życia, a nad rzeką, na bulwarach Murazzi, działają bary i kluby. Po drugiej stronie mostu Vittorio Emanuele I wznosi się neoklasycystyczny kościół Gran Madre di Dio, wzorowany na rzymskim Panteonie.
Parco del Valentino i Castello del Valentino
Wzdłuż Padu ciągnie się Parco del Valentino, najpopularniejszy park miasta, idealny na spacer lub rower. W parku stoi Castello del Valentino, siedemnastowieczna rezydencja Sabaudów w stylu francuskim, wpisana na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Dziś mieści się w niej wydział architektury politechniki, więc zwiedzanie wnętrz jest możliwe tylko w wybrane dni.
Na terenie parku leży też Borgo Medievale (tłum. Średniowieczna Osada), rekonstrukcja średniowiecznej wioski zbudowana na wystawę w 1884 roku. Uwaga: osada i zamek Rocca są zamknięte z powodu renowacji do 2027 roku.
Muzeum Motoryzacji i Lingotto
Turyn to miasto Fiata, więc nie możesz pominąć Muzeum Motoryzacji (wł. Museo Nazionale dell’Automobile, czyli Narodowe Muzeum Automobilizmu, w skrócie MAUTO). Muzeum założono w 1932 roku i posiada ponad 200 zabytkowych pojazdów, od powozów parowych z XIX wieku po samochody wyścigowe i nowoczesne modele. Interaktywne wystawy i symulatory jazdy sprawiają, że czas mija tu szybko także dzieciom.
Z muzeum blisko do Lingotto, dawnej fabryki Fiata z początków XX wieku, na której dachu znajduje się słynny tor testowy. Dziś na dachu urządzono ogród z widokiem na Alpy, a w budynku działa Pinakoteka Agnellich z obrazami Canaletta i Matisse’a. W sąsiedztwie otwarto pierwsze na świecie Eataly, czyli halę z włoskim jedzeniem.
Zachód słońca na Monte dei Cappuccini
Na koniec drugiego dnia przejdź przez Pad i wspinaj się kwadrans na Monte dei Cappuccini, niewielkie wzgórze z kościołem kapucynów. To najlepszy punkt widokowy na miasto, zwłaszcza o zachodzie słońca, gdy nad dachami świeci Mole Antonelliana, a w tle różowieją Alpy. Na wzgórzu działa też Narodowe Muzeum Gór.
Co warto zobaczyć w Turynie, jeśli masz więcej czasu?
Trzeci dzień pozwala wyjść poza ścisłe centrum Turynu i zobaczyć miejsca, do których dojedziesz tramwajem, autobusem lub pociągiem.
Bazylika Superga
Bazylika Superga stoi na wzgórzu ok. 670 m n.p.m. nad wschodnią częścią miasta. W 1706 roku wojska francuskie oblegały Turyn, a książę Wiktor Amadeusz II złożył ślub, że po zwycięstwie zbuduje tu świątynię. Bazylikę zaprojektował Filippo Juvarra, a w kryptach spoczywają członkowie dynastii sabaudzkiej. Z tarasu i kopuły rozciąga się jedna z najpiękniejszych panoram w Piemoncie.
Na wzgórze wjedziesz zabytkową kolejką zębatą Sassi-Superga z 1934 roku. Z Superga związana jest też tragiczna historia: w 1949 roku rozbił się tu samolot z piłkarzami legendarnego zespołu Grande Torino.
Pałac Królewski Venaria Reale i Stupinigi
Ok. 10 km od centrum leży Pałac Królewski Venaria Reale, ogromna rezydencja myśliwska Sabaudów z ogrodami, często porównywana do Wersalu. Najbardziej znana jest Galleria Grande (tłum. Wielka Galeria) Juvarry, zalana światłem z wielkich okien. Na pół dnia zaplanuj też Stupinigi, pałacyk myśliwski z jeleniem na kopule. Obie rezydencje należą do zespołu wpisanego na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO.
Muzeum Juventusu i zwiedzanie stadionu
Kibice piłki nożnej powinni wybrać się na Allianz Stadium, domowy obiekt Juventusu. Zwiedzanie stadionu obejmuje szatnie, ławkę rezerwowych i tunel, którym piłkarze wychodzą na murawę. W J|Museum poznasz historię klubu, zobaczysz trofea i koszulki legend. Turyn ma też drugi klub, Torino FC, którego kibice żywo pielęgnują pamięć o Grande Torino.
Muzeum Kawy Lavazza
Turyn to miasto kawy, a Muzeum Kawy Lavazza pokaże ci, jak z małego sklepiku powstała jedna z najbardziej znanych marek na świecie. Muzeum znajduje się w nowoczesnej siedzibie firmy w dzielnicy Aurora i jest pełne interaktywnych instalacji. Na koniec spróbujesz espresso przygotowanego przez baristę.
Wycieczki poza miasto - Langhe i Sacra di San Michele
Z Turynu łatwo wybrać się na jednodniową wycieczkę. Wzgórza Langhe to kraina win Barolo i Barbaresco oraz białych trufli z Alby, a jesienią odbywają się tu targi truflowe. Najwygodniej dojedziesz tam wynajętym samochodem albo w ramach zorganizowanej wycieczki z degustacją. Ok. 40 km na zachód od miasta, na skalistym szczycie, stoi Sacra di San Michele, średniowieczne opactwo, które zainspirowało Umberta Eco przy pisaniu „Imienia róży”. Więcej pomysłów na wyjazdy znajdziesz w artykule o Piemoncie.
Co zjeść w Turynie?
Kuchnia turyńska to osobny powód, żeby przyjechać. Turyn słynie z tradycji kawiarni i czekolady, a najbardziej znanym napojem jest bicerin, czyli warstwowe połączenie espresso, gorącej czekolady i śmietanki podawane w małej szklance. Spróbuj go w Caffè Al Bicerin naprzeciwko kościoła La Consolata, gdzie serwują go od 1763 roku.
Na pamiątkę kup gianduiotti, czyli czekoladki z kremem z orzechów laskowych w kształcie odwróconej łódki. W restauracjach zamów vitello tonnato, czyli cienkie plastry cielęciny w sosie z tuńczyka, oraz agnolotti del plin, małe pierożki szczypane palcami. Zimą warto spróbować bagna cauda, gorącego sosu z czosnku i anchois do maczania warzyw. Na deser idealny będzie bonet, kakaowy pudding z amaretti. Turyn jest też kolebką wermutu, którego produkcję rozpoczęto tu w 1786 roku, oraz paluszków grissini.
Jak dostać się do Turynu i poruszać po mieście?
Lotnisko w Turynie (Torino-Caselle) leży ok. 16 km na północ od centrum miasta, z którym łączy je autobus i pociąg. Bezpośrednie loty z Polski są głównie sezonowe i kursują zimą, w sezonie narciarskim. Częściej opłaca się lot do Mediolanu. Z lotniska Malpensa dojedziesz do Turynu autobusem lub pociągiem z przesiadką, a szybki pociąg z centrum Mediolanu jedzie ok. godziny. Bilety na pociąg sprawdzisz i kupisz online.
W mieście są dwa główne dworce: Porta Nuova w samym centrum miasta i Porta Susa, gdzie zatrzymują się szybkie pociągi. Z obu dojdziesz pieszo do najważniejszych zabytków lub podjedziesz metrem. Historyczne centrum najlepiej zwiedzać pieszo, a po dalszych dzielnicach wygodnie poruszać się tramwajem i autobusem. Jeśli planujesz dojazd do Turynu samochodem, pamiętaj o strefie ograniczonego ruchu ZTL w centrum i zostaw auto na parkingu przy hotelu. Samochód przyda się za to przy wycieczkach do Langhe lub w Alpy, więc wynajem samochodu warto zarezerwować tylko na te dni. Turyn to też dobry przystanek w drodze nad morze do Genui i do Ligurii.
Kiedy jechać do Turynu i jaka jest pogoda?
Najlepszy czas na zwiedzanie Turynu to wiosna (kwiecień-czerwiec) i wczesna jesień (wrzesień-październik). Temperatury wynoszą wtedy ok. 18-25°C, a w październiku zaczyna się sezon trufli w Piemoncie. Latem bywa gorąco i parno, w lipcu i sierpniu termometry często pokazują ponad 30°C. Zimą jest chłodno, często mgliście, ale od listopada miasto rozświetlają instalacje świetlne Luci d’Artista, a w Alpach kilka godzin jazdy od Turynu zaczyna się sezon narciarski.
Praktyczne wskazówki na zwiedzanie Turynu
Jeśli planujesz zwiedzanie kilku muzeów, rozważ kartę Torino+Piemonte Card, która obejmuje wstęp do wielu atrakcji i zniżki na transport. Wiele muzeów jest zamkniętych w poniedziałki, więc sprawdź godziny otwarcia przed wyjazdem i ułóż plan tak, żeby duże muzea wypadły od wtorku do niedzieli. Na popularne atrakcje, takie jak Muzeum Egipskie czy winda w Mole Antonelliana, rezerwuj wejście na konkretną godzinę.
W kościołach obowiązuje strój zakrywający ramiona i kolana. Przed wyjazdem wykup ubezpieczenie turystyczne i zabierz Europejską Kartę Ubezpieczenia Zdrowotnego. Większość kawiarni i restauracji przyjmuje karty, ale w małych barach i na targu przyda się gotówka. W weekendy i podczas targów oraz wydarzeń sportowych hotele szybko się zapełniają, więc zarezerwuj nocleg z dużym wyprzedzeniem.
Zobacz dostępne noclegi w Turynie
Hotele w Turynie
Najwygodniej nocować w samym centrum Turynu, w okolicy dworca Porta Nuova lub Via Roma, skąd dojdziesz pieszo do Piazza Castello i Muzeum Egipskiego. Poniżej znajdziesz trzy sprawdzone propozycje na różny budżet.
💰 Hotel Bologna
Prosty, zadbany hotel przy Corso Vittorio Emanuele II, dwie minuty spacerem od dworca Porta Nuova. To dobry wybór, jeśli przyjeżdżasz pociągiem i szukasz taniego noclegu blisko centrum. Pokoje są skromne, ale czyste i klimatyzowane, a obsługa chętnie doradzi, gdzie zjeść. Śniadania nie ma na miejscu, ale w okolicy znajdziesz wiele kawiarni i piekarni.
🏨 Hotel Urbani
Trzygwiazdkowy hotel przy Via Saluzzo w dzielnicy San Salvario, kilka kroków od Porta Nuova i blisko Parco del Valentino. Wnętrza zachowały urok dawnej epoki, a odnowione pokoje mają wszystko, czego potrzebujesz na city break. Na miejscu działa restauracja i bar, a hotel przyjmuje zwierzęta. San Salvario wieczorem tętni życiem, więc to dobra baza dla osób, które lubią wieczorne aperitivo.
💎 Turin Palace Hotel
Luksusowy hotel w zabytkowym pałacu z XIX wieku, naprzeciwko dworca Porta Nuova, pod arkadami Via Sacchi. Eleganckie pokoje łączą klasyczny styl z nowoczesnym komfortem, a niektóre apartamenty mają prywatne tarasy. Po dniu zwiedzania odpoczniesz w strefie spa z łaźnią turecką, sauną i jacuzzi. Hotelowa restauracja to dobre miejsce na kolację w eleganckim stylu, idealne na romantyczny wyjazd.
