96 metrów wysokości, 13,7 tony brązu i ponad półtora wieku punktualności, którą od czasu do czasu psują szpaki i śnieg.
Big Ben to najsłynniejsza wieża zegarowa świata i symbol Londynu. Stoi na północnym krańcu Pałacu Westminsterskiego, siedziby brytyjskiego parlamentu, nad samym brzegiem Tamizy. Formalnie nazwa Big Ben oznacza największy dzwon w wieży, ale dziś wszyscy używają jej w odniesieniu do całej budowli. Wieżę zobaczysz z Mostu Westminsterskiego, z placu Parliament Square i z drugiego brzegu rzeki, spod London Eye. Do środka można wejść tylko z przewodnikiem, a bilety wyprzedają się w kilka minut.
Hotele blisko Big Bena
💰 Park Plaza County Hall London - pokoje z aneksem kuchennym po drugiej stronie Tamizy.
🏨 Park Plaza Westminster Bridge London - hotel naprzeciwko Big Bena, z basenem i spa.
💎 Raffles London at The OWO - luksus w historycznym gmachu przy Whitehall.
Big Ben czy Elizabeth Tower? Skąd wzięła się nazwa
Przez większość swojej historii wieża nosiła nazwę Clock Tower, czyli Wieża Zegarowa. W 2012 roku, z okazji diamentowego jubileuszu królowej Elżbiety II, została przemianowana na Elizabeth Tower, czyli Wieżę Elżbiety. Tak brzmi jej formalna nazwa, ale dla turystów i większości Brytyjczyków wieża pozostaje po prostu Big Benem.
Sam przydomek Big Ben od początku dotyczył największego z pięciu dzwonów w wieży. Najpopularniejsza teoria mówi, że dzwon nazwano na cześć Sir Benjamina Halla, komisarza robót publicznych, który nadzorował jego zawieszenie w 1858 roku. Według innej wersji patronem był Benjamin Caunt, popularny w tamtych czasach bokser wagi ciężkiej, którego nazywano Big Ben.
Historia Big Bena
W 1834 roku wielki pożar zniszczył niemal cały średniowieczny Pałac Westminsterski. Ocalały tylko Westminster Hall, krypta kaplicy św. Stefana i kilka mniejszych fragmentów. Rozpisano konkurs na projekt nowej siedziby parlamentu, który wygrał architekt Charles Barry. Wieżę zegarową w neogotyckim stylu zaprojektował jego współpracownik, Augustus Welby Pugin. Było to ostatnie wielkie dzieło Pugina, który zmarł w 1852 roku, zanim wieża została ukończona.
Najdokładniejszy zegar swoich czasów
Barry i Pugin nie znali się na zegarmistrzostwie, dlatego mechanizm zegara powierzono specjalistom. Królewski astronom George Airy postawił warunek, by zegar wybijał pełne godziny z dokładnością do jednej sekundy, co wielu zegarmistrzów uważało za niemożliwe. Zadanie wykonał prawnik i zapalony zegarmistrz amator Edmund Beckett Denison. Zaprojektował specjalny wychwyt, który chroni wahadło przed wpływem wiatru działającego na wskazówki. Dokładność zegara sprawdzano dwa razy dziennie, porównując go z obserwatorium w Greenwich.
Pęknięty dzwon
Pierwszy dzwon odlany w 1856 roku pękł podczas testów, dlatego przetopiono go i odlano drugi, nieco lżejszy. Zawieszono go na szczycie wieży, a 11 lipca 1859 roku dzwon Big Ben zabrzmiał po raz pierwszy. Już we wrześniu tego samego roku również on pękł. Przez kolejne cztery lata godziny wybijał najmniejszy z dzwonów. W końcu George Airy kazał obrócić dzwon o jedną ósmą obrotu, by lżejszy młotek uderzał w nieuszkodzone miejsce. Pęknięcie widać do dziś i to ono nadaje Big Benowi jego charakterystyczne brzmienie.
Big Ben w liczbach - wieża, tarcze i dzwony
Wieża ma 96 metrów wysokości, a żeby wejść na jej szczyt, trzeba pokonać 334 schody (w całej wieży jest ich 399). Cztery tarcze zegarowe mają po 7 metrów średnicy, a każda składa się z 324 kawałków szkła opalowego osadzonych w stalowej ramie. Godziny wyznaczają cyfry rzymskie o wysokości 60 cm. Wskazówka godzinowa ma 2,7 metra długości, a minutowa aż 4,2 metra. Pod każdą tarczą widnieje łaciński napis „Domine salvam fac reginam nostram Victoriam primam”, czyli „Panie, zachowaj naszą królową Wiktorię I”.
W wieży wisi pięć dzwonów. Wielki dzwon Big Ben waży 13,7 tony i wybija pełne godziny, a cztery mniejsze dzwony odgrywają co kwadrans melodię znaną jako Westminster Quarters. Dzwony są zamocowane na stałe i uderzane młotkami z zewnątrz - młotek wielkiego dzwonu waży około 200 kg.
Tarcza pełna symboli
Wokół tarcz zegarowych umieszczono herby i godła narodowe Wielkiej Brytanii: angielską różę, szkocki oset, irlandzką koniczynę i walijski por. Zdobienia nawiązują do herbów dynastii Tudorów i symboliki parlamentu. Nocą wszystkie cztery tarcze są podświetlone od środka, co sprawia, że Big Ben świeci nad Tamizą jak latarnia.
Big Ben - ciekawostki
Big Ben uchodzi za jeden z najbardziej niezawodnych zegarów świata, ale nawet on ma za sobą kilka wpadek. W 1949 roku stado szpaków przysiadło na wskazówce minutowej i zegar spóźnił się o ponad cztery minuty. W sylwestra 1962 roku śnieg i lód na wskazówkach sprawiły, że Brytyjczycy powitali Nowy Rok z dziesięciominutowym opóźnieniem. Najdłuższa awaria zdarzyła się w 1976 roku, gdy uszkodzony mechanizm zatrzymał zegar na kilka miesięcy.
Podczas II wojny światowej tarcze zegara nie były podświetlane, by nie ułatwiać nawigacji niemieckim bombowcom. Mimo bombardowań, które poważnie uszkodziły Izbę Gmin, Big Ben nie przestał wybijać godzin. Od 1923 roku dźwięk dzwonu transmituje radio BBC, a dwanaście uderzeń Big Bena o północy to dla Brytyjczyków symbol nadejścia Nowego Roku.
Nad tarczami zegara znajduje się latarnia Ayrton Light. Zapala się, gdy po zmroku obraduje którakolwiek z izb parlamentu. Według tradycji zainstalowano ją po to, by królowa Wiktoria mogła z Pałacu Buckingham sprawdzić, czy posłowie wciąż pracują.
Wielki remont wieży
W latach 2017-2022 Big Ben przeszedł największy remont w historii. Wieża była w tym czasie zasłonięta rusztowaniami, a dzwon milczał, odzywając się tylko w wyjątkowe dni. Konserwatorzy odnowili mechanizm zegara, wymienili setki uszkodzonych kamieni i przywrócili tarczom oryginalną, ciemnoniebieską barwę z czasów wiktoriańskich. Od listopada 2022 roku Big Ben znów regularnie wybija godziny.
Zwiedzanie wieży Big Ben
Do wnętrza Elizabeth Tower można wejść tylko w ramach wycieczki z przewodnikiem, organizowanej przez brytyjski parlament. Zwiedzanie trwa około 90 minut i obejmuje wejście na szczyt po 334 wąskich, krętych schodach - w wieży nie ma windy. Po drodze zobaczysz od środka mechanizm zegara, pomieszczenie za tarczami zegarowymi i dzwonnicę z wielkim dzwonem. Przewodnik opowie o historii wieży i ostatnim remoncie.
Bilety sprzedawane są wyłącznie na stronie parlamentu i znikają w ciągu kilku minut od udostępnienia. Nowa pula pojawia się zwykle co dwa tygodnie, z wyprzedzeniem około trzech miesięcy, dlatego ustaw sobie przypomnienie i miej gotową kartę płatniczą.
Zasady zwiedzania
- Na wycieczkę wejdą osoby, które ukończyły 11 lat, a niepełnoletni tylko z dorosłym opiekunem.
- W wieży obowiązuje zakaz robienia zdjęć i nagrywania, a także jedzenia i picia. Wnieść można tylko małą torbę.
- Dzwony są bardzo głośne, dlatego przed wejściem otrzymasz zatyczki do uszu.
- Klatka schodowa jest wąska i stroma, więc wycieczka nie jest polecana osobom z klaustrofobią lub problemami z poruszaniem się.
Co zobaczyć w okolicy Big Bena?
Big Ben to dobry punkt startowy do zwiedzania Westminsteru. Po drugiej stronie ulicy wznosi się Opactwo Westminster, miejsce koronacji brytyjskich monarchów. Za Mostem Westminsterskim czeka London Eye, a kilkanaście minut spacerem od wieży znajdziesz Churchill War Rooms, Trafalgar Square i Pałac Buckingham. Jeśli masz więcej czasu, popłyń statkiem po Tamizie do Tower of London, gdzie przechowywane są klejnoty koronne.
Najlepszy widok na Big Bena roztacza się z południowego brzegu Tamizy, z okolic London Eye i Westminster Bridge. Wieczorem, gdy parlament jest podświetlony, to jedno z najpiękniejszych miejsc na zdjęcia w Londynie. Wygodnym sposobem na zobaczenie wszystkich atrakcji jest autobus hop-on hop-off albo rejs po Tamizie.
Jak dojechać do Big Bena?
Big Ben leży w samym sercu Londynu, w dzielnicy Westminster. Najbliższa stacja metra to Westminster, do której dojedziesz liniami Jubilee, District i Circle. Wyjście ze stacji prowadzi niemal bezpośrednio pod wieżę. Kilka minut spacerem od Big Bena znajdują się też stacje Embankment i Waterloo.
Informacje praktyczne
- Wycieczki po Londynie z Big Benem warto zarezerwować z wyprzedzeniem. Do wyboru jest wiele wycieczek z doświadczonymi przewodnikami, którzy pokażą Ci najciekawsze miejsca, odpowiedzą na pytania i zdradzą ciekawostki związane z odwiedzanymi rejonami.
- Adres: Elizabeth Tower, Houses of Parliament, London SW1A 0AA, Wielka Brytania
- Kup bilety na GetYourGuide
Hotele blisko Big Bena
Nocując w pobliżu Big Bena, zobaczysz parlament nocą, gdy jest pięknie podświetlony, a do większości atrakcji Westminsteru dojdziesz pieszo.
💰 Park Plaza County Hall London
Nowoczesny hotel w dzielnicy South Bank, kilka minut spacerem od Tamizy i London Eye. Do Big Bena, Pałacu Westminsterskiego i dworca Waterloo dojdziesz w kilka minut. Przestronne pokoje mają aneksy kuchenne, a rodziny z dziećmi są tu mile widziane. Na miejscu działa restauracja, bar i siłownia.
🏨 Park Plaza Westminster Bridge London
Duży hotel na południowym brzegu Tamizy, dokładnie naprzeciwko parlamentu i Big Bena. Z części pokoi widać wieżę zegarową. Na miejscu jest całodobowa siłownia, basen ze spa, kilka restauracji i bar. Do London Eye i akwarium SEA LIFE dojdziesz w niecałe 5 minut.
💎 Raffles London at The OWO
Luksusowy hotel w historycznym gmachu Old War Office przy Whitehall, kilka minut spacerem od Big Bena i Trafalgar Square. W budynku, w którym pracował Winston Churchill, działają eleganckie restauracje, bary i spa z krytym basenem. To jeden z najbardziej prestiżowych adresów w Londynie.
Najczęstsze pytania o Big Bena
Czy Big Ben to nazwa wieży czy dzwonu?
Big Ben to przydomek największego dzwonu w wieży, ale potocznie tak nazywa się całą budowlę i zegar. Formalna nazwa wieży to od 2012 roku Elizabeth Tower.
Czy można wejść do środka Big Bena?
Tak, ale tylko w ramach wycieczki z przewodnikiem organizowanej przez parlament. Bilety kupuje się na stronie parlamentu i wyprzedają się bardzo szybko, a uczestnicy muszą mieć co najmniej 11 lat.
Ile schodów ma Big Ben?
Na szczyt wieży trzeba wejść po 334 schodach, a w całej wieży jest ich 399. W wieży nie ma windy.
Ile ma wysokości Big Ben?
Wieża Big Ben ma 96 metrów wysokości. Tarcze zegarowe mają po 7 metrów średnicy, a wielki dzwon waży 13,7 tony.
Dlaczego Big Ben był zasłonięty rusztowaniami?
W latach 2017-2022 wieża przechodziła największy remont w historii. Odnowiono mechanizm zegara, kamienną elewację i tarcze, a od listopada 2022 roku Big Ben znów regularnie wybija godziny.
